Locus Partnerdag: samenwerken en obstakels overwinnen

Meer perspectief voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

Bedrijven werken steeds meer samen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer perspectief te bieden. Samen zien zij meer kansen voor (nieuw) werk voor de doelgroep. Dat blijkt uit gesprekken tussen ruim vijftig hr-professionals op de Locus Partnerdag 7 oktober 2016 bij NH Hotel Schiphol. Er zijn ook obstakels te overwinnen, zoals verdringing, stokkende instroom en knelpunten rond wet- en regelgeving en privacy.

Waar lopen werkgevers tegenaan in de dagelijkse praktijk van inclusief ondernemen? Om die vraag draait het vandaag. Locus-directeur Hanne Overbeek: ‘Bedrijven die aan de slag zijn met inclusief ondernemen hebben behoefte om samen thema’s te bespreken en van elkaar te leren.’

Er zijn ruim 50 vertegenwoordigers van 35 landelijk opererende bedrijven aanwezig, waaronder Asito, Shell, NS, ISS Nederland, ING en Koninklijke BAM Groep. Maar ook vanuit de overheid zijn werkgevers van de partij zoals het Ministerie van Defensie en de politie.’ ‘85 bedrijven zijn nu aangesloten bij het Locus Netwerk’, aldus Overbeek. ‘De ambitie is om dit jaar uit te groeien naar 100 partners. En dat gaat lukken. Tussen bedrijven gebeurt er steeds meer. Locus legt de verbinding met de publieke kant om te organiseren waar vraag naar is bij werkgevers. Je ziet dat werkgevers meer samenwerken om mensen uit de doelgroep duurzaam naar werk te begeleiden. Meer perspectief en meer uren.’

NH Hotel Group

De Locus Partnerdag vindt niet toevallig plaats bij NH Hotel Schiphol. De hotelketen is op een aantal locaties hard bezig werk te creëren voor mensen die onder de Participatiewet vallen. Locus ondersteunt daarbij in de verschillende regio’s. Hans van Vliet van NH Hotel Schiphol vertelt: ‘Zo is Brandon sinds kort aan de slag bij de technische dienst.’

‘Ik verhelp technische storingen, zorg voor het onderhoud van stoelen en balies, verhelp lekkende kranen en doe metingen in het zwembad’, vertelt Brandon terwijl hij de hr-professionals rondleidt. ‘Het is heel afwisselend en leuk werk. Hiervoor werkte ik via uitzendbureaus, niet ideaal. Ik heb veel opleidingen gedaan maar niet afgemaakt. Bij NH Hotels leer ik iedere dag.’

Van Vliet: ‘Brandon draait gewoon mee in ons team. De eerste keer kijkt hij mee, de derde keer doet hij het zelf. Of dat ten koste gaat van de productiviteit? Integendeel, zwaarder werk doe je samen sneller. In het begin kost het wel wat meer tijd en geld. Nu gaan we er rendement uit halen.’ Brandon: ‘Wat NH goed heeft gedaan in mijn traject? Dat ik met iedereen mee kon lopen en dat ik Hans altijd kan bellen bij problemen. Ik wil laten zien dat ik het ook kan. Mijn zelfvertrouwen is gegroeid sinds ik hier werk, vooral door de positieve feed back.’

Social Return

Ondertussen verzorgen Yuri Starrenburg (PSO) en Joyce de Vaan (Weener XL) een workshop over Social Return. De kern van deze workshop is dat bedrijven, die in meerdere regio’s werkzaam zijn, behoefte hebben aan meer uniformiteit in de richtlijnen die gemeenten hanteren. De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) is een instrument dat daar mogelijkheden voor biedt. Ook zoeken gemeenten onderling steeds meer de samenwerking om het voor bedrijven eenvoudiger te maken.

Rataplan

Het bedrijfsbezoek aan Rataplan toont hoe je een goedlopende winkel draaiende kunt houden met voornamelijk medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Gert-Jan Dekker van Rataplan leidt de Locus-partners rond in de Rataplan winkel in Amsterdam. Rataplan exploiteert 16 kringloopwinkels in Noord- en Zuid-Holland en 20 bewaakte fietsenstallingen verspreid over het land. Dekker: ’70 procent van onze medewerkers heeft een special talent. Wij willen de mooiste kringloopwinkel van Nederland zijn. Winkelbezoekers bieden we een totaalbeleving met aantrekkelijk aangeboden kringloopartikelen. Bovendien kunnen zij hun fiets en kleding bij ons laten repareren. Dat levert een bijzondere dynamiek op.’

Rataplan slaagt erin om zich voor 94 procent zelf te bedruipen en is niet afhankelijk van loonkostensubsidies.’ De hr-professionals zijn zichtbaar onder de indruk. Dekker: ‘Rataplan is toe aan een volgende stap. Marketing en pr doen we er bijvoorbeeld nog een beetje bij, daar is nog winst te behalen.’ Hans de Ruiter van Heineken: ‘Wij hebben de beste marketeers en communicatiespecialisten van de wereld in huis. Heineken is bereid om een van deze professionals tijdelijk uit te lenen aan Rataplan om de marketingstrategie vorm te geven.’

Hobbels

Mooie praktijkvoorbeelden van inclusief ondernemen zijn er genoeg. Landelijk ligt het bedrijfsleven op koers met de doelstellingen van de banenafspraak in het sociaal akkoord. Die stelt dat overheid en bedrijven voor 2026 samen 125.000 extra banen moeten creëren voor de doelgroep. Lukt dat niet, dan treedt de quotumwet in werking. Niet waarschijnlijk dat dat in 2017 gebeurt, rekent Joram de Does van Cedris (brancheorganisatie van sw-bedrijven) voor. ‘Sinds de nulmeting in 2012 (33.840) hebben bedrijven 15.604 gecreëerd voor de doelgroep – ruim duizend meer dan beoogd. De overheid blijft juist een kleine duizend banen achter op de doelstelling.’

‘Maar er is nog veel te doen’, vervolgt hij. ‘Hoe staat het bijvoorbeeld met de ontwikkeling van detacheringsmogelijkheden voor de brede doelgroep? De instroom van medewerkers vanuit de Wsw stokt. Er moet een nieuwe instroom komen vanuit de Participatiewet, vooral vanuit gemeenten. De meeste gemeenten bieden detacheringen aan via het sw-bedrijf. Gemeenten willen mensen niet onbeperkt in dienst nemen – een punt van aandacht.’

Wie telt mee?

Lang was niet duidelijk wie meetelt voor de banenafspraak. Die tijd is voorbij met de komst van het doelgroepregister van UWV en de mogelijkheid voor werkgevers dat register te raadplegen. Overbeek: Wat zijn jullie ervaringen hiermee? Roel Vermolen van Lidl Nederland: ‘Bij raadpleging van het register bleken 30 van onze reguliere medewerkers in het doelgroepregister te staan.’ En dat roept bij veel bedrijven discussies over privacy op. ‘Checken of medewerkers vallen onder het doelgroepregister voelt niet goed’, aldus Sylvia Spoelder van Shell.

Maar het is ook weer goed om te weten, vinden anderen. ‘Je kunt met die wetenschap iets extra’s doen. Als een medewerker ziek is, kun je bijvoorbeeld sneller juiste begeleiding bieden.’ Andere werkgevers gebruiken de informatie uit het doelgroepregister voor premiekorting of het aanvragen van het no risk-deel. ‘Anders ben je een dief van je eigen portemonnee.’

Arbeidsintensief

Inclusief ondernemen is arbeidsintensief, zo luidt de conclusie. Bettina Haarbosch van NS: ‘Daarom hebben wij recent een back office ingericht die de organisatie ondersteunt op dit gebied. Ook om ervoor te zorgen dat we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam in de organisatie opnemen.’

Een andere vraag luidt: hoe zit het met de re-integratieplicht van eigen medewerkers versus functiecreatie voor mensen die onder de banenafspraak vallen? Dennis Teuben van het Ministerie van Defensie: ‘Bij Defensie werken mensen die op missie arbeidsgehandicapt zijn geraakt. Het kan niet zo zijn dat zij moeten uitstromen en dat wij vervolgens een medewerker uit de doelgroep van de Participatiewet aantrekken.’ NS herkent de problematiek. Haarbosch: ‘We willen het zuiver neerzetten. Een conducteur die last krijgt van zijn knieën kan nu buiten het mandje vallen.’

Meer perspectief

Hoe kunnen we als werkgevers met elkaar perspectief bieden aan mensen uit de doelgroep? Over die vraag buigen verschillende deelnemers zich tijdens de lunch. Leonore Nieuwmeijer van Asito: ‘Wij zijn met het Ministerie van SZW in gesprek hierover. Wij kunnen mensen anderhalf jaar opleiden, waarna ze doorstromen naar een andere werkgever. Een voorbeeld. Als een medewerker uit de doelgroep van de Participatiewet opgeleid wil worden voor een baan in de zorg of beveiliging kunnen we daar zijn traject op aanpassen. Dat vraagt wel om intensieve samenwerking tussen verschillende werkgevers, evenals een budget per gemeente. Alleen willen wij dat niet per gemeente gaan organiseren.’

‘Locus is bezig met het opzetten van een aangepast traject voor mensen die willen werken in de zorg’, vertelt Marianne van Schaik van Locus Netwerk. ‘Die banen zijn er. Dat doen we samen met ons netwerk. Voor gekwalificeerde vluchtelingen kan deze aanpak bijvoorbeeld goed werken. Zo kunnen zij bijvoorbeeld parttime in de schoonmaak werken en ondertussen een opleiding volgen in de zorg. Meer loonbaanperspectief is hard nodig.’

Concrete afspraken

Aan een andere tafel wordt ondertussen druk gediscussieerd over dienstverlening en instrumenten die werkgevers nodig hebben van gemeenten om inclusief werkgeven beter vorm te kunnen geven. Het werkgeverschap kunnen delen met publieke partijen bijvoorbeeld. Ook een regeling om interne jobcoaching te kunnen inzetten, met de financiële middelen die daar bij horen, komt op tafel. Beide lobbypunten neemt Locus zoals toegezegd mee wanneer zij in gesprek gaan met de betrokken stakeholders.
Het derde punt dat op tafel komt leidt ter plekke tot concrete ideeën en afspraken. De bedrijven aan tafel, waaronder PostNL, Mondial Movers, ISS, Rataplan en Albron, geven aan in de praktijk ieder een eigen propositie te hebben. Waar zij tegenaan lopen is dat het lastig is om met publieke partijen in alle regio’s tot dezelfde afspraken te komen. Het idee ontstaat om met een paar bedrijven aan een gezamenlijk voorstel richting gemeenten te werken. Een voorstel dat ook voor gemeenten en kandidaten aantrekkelijk is, omdat het bijvoorbeeld een grotere baan en meer perspectief biedt. Ralph Nijhuis van AM Match springt daar onmiddellijk op in: ‘Ik hoor graag wat jullie willen! Wat wij willen is simpel: mensen aan het werk. Laten we met deze groep bedrijven bij elkaar komen om samen tot een gezamenlijke aanpak en samenwerking met ons te komen.’ Zo wordt afgesproken. Locus zal de eerste afspraak tot stand brengen. Wordt vervolgd!

Kansen digitalisering

Welke kansen bieden digitalisering en robotisering voor mensen uit de doelgroep? Rutger van Krimpen, bestuurder bij Locus, schetst een toekomstbeeld. Digitalisering en robotisering vergroot de concurrentie op de arbeidsmarkt, stelt hij. ‘Het is goed mogelijk dat straks kassamedewerkers bij Albert Heijn een mbo-3/4 opleiding hebben genoten (als we dan nog kassamedewerkers hebben). Hoe houden we dan de zwakkere groepen op de arbeidsmarkt aan de gang? Welk soort werk kunnen zij doen? We zijn genoodzaakt om ook naar nieuw werk te kijken.’

‘In veel parkeergarages is het ’s avonds unheimisch. Een parkeerwachter is meestal niet aanwezig, het hele proces in de parkeergarage is gedigitaliseerd. Ik zie daar kansen voor de doelgroep. Bijvoorbeeld om drie à vier uur per nacht als parkeerwacht te werken. Mensen uit de Participatiewet kunnen plekken vervullen waar een menselijke maat nodig is. Bij tankstations, op perrons van de NS kunnen zij nodig werk verrichten’, aldus Van Krimpen.

Het einde nadert van de Locus Partnerdag, maar de deelnemers zijn nog lang niet uitgepraat. ‘Altijd een goed teken als je een zaal niet stil krijgt’, besluit Hanne Overbeek. ‘Dank voor jullie inspirerende inbreng en NH Hotel Schiphol voor de gastvrijheid!’

Bekijk hier alle foto’s van de Locus Partnerdag!

Fotografie: Chris Bos

Tekst: Yolanda van Empel